Allerzielen
Hoe geef je vorm aan verlies wanneer woorden alleen niet genoeg zijn? Een theatervoorstelling, een gedicht of een ritueel kan ruimte geven aan pijn en aan wat van betekenis blijft. De voorstelling ‘De vrouw die alles had’ van Odette de Theije vormt het vertrekpunt voor een persoonlijke beschouwing over rouw, rituelen en de kracht van getuige zijn.
Qua jaren is het al wat verder terug in de tijd, zeven jaar geleden, toch staat haar intense theatervoorstelling ‘De vrouw die alles had’ nog scherp op mijn netvlies. Ze is van oorsprong kinder- en jeugdpsychiater. Na de plotselinge dood van haar partner weet ze, kiest ze - of wordt ze 'geroepen’? - om haar eigen verliesverhaal op het toneel in het licht te zetten. Een uitdagende bocht op haar levenspad als antwoord op haar pijn - en als een ultieme poging om hier zin aan te geven. Rouw als achterkant van de liefde.
Op het podium ligt een stapel matrassen. Elke matras staat symbool voor een ingrijpend verlies, dat ze stap voor stap weet te benoemen. Zoals Odette de Theije het zelf verwoordt: 'Ik zet mijn pijn om in kunst en dat maakt het wederzijds helend.'
Het is een bijzonder ritueel. Zij is gids en wij zijn getuige, ieder vanaf de eigen plek geraakt op het thema ‘leven en dood’.
Spichtige bomen zonder blad
beladen met vale bloesems
onverstoorbaar bloeiend
in een vale schemering
zoals de dood onverstoorbaar bloeit
in de kruin van het leven.
Hanny Michaelis
Op 1 en 2 februari 2027 geven Mirjam Dirkx en Joke Goudswaard een tweedaagse workshop Rouw en rituelen voor professionals.
Van harte welkom met vragen en ervaringen op dit gebied.
Beeld: 'Utopia' van Joy Kngwarreye Jones uit 1996; in toenmalige Aborinal Art Museum in Utrecht.
